درمان قطعی سودا

بروزرسانی شده در : 16 تیر 1405
مزاج شناسی

سودا یکی از چهار خلط در طب سنتی ایرانی است که نقش مهم در تعادل جسم و روان انسان دارد. مزاج انسان ترکیبی از چهار خلط صفرا، دم، بلغم و سودا است و هر گونه برهم خوردن تعادل آن ها می تواند باعث بروز بیماری شود. وقتی سودا بیش از حد در بدن جمع می شود، فرد دچار علائم جسمی و روانی خاصی می گردد که گاهی با افسردگی، اضطراب یا حتی بیماری های پوستی اشتباه گرفته می شود.

برخلاف بسیاری از بیمای های مدرن که تنها با دارو های شیمیایی کنترل می شوند، طب سنتی به درمان ریشه ای معتقد است. برای درمان غلبه سودا باید از اصلاح سبک زندگی گرفته تا پاکسازی بدن و استفاده از دارو های گیاهی را پیش بگیریم. در این مقاله به طور کامل به معرفی سودا، علائم، علل ایجاد و روش های قطعی درمان آن می پردازیم.

سودا چیست؟

در طب سنتی، سودا به معنای خون سوخته یا ماده ای تیره رنگ و غلیظ است که نقش مهمی در ساختاربدن دارد. وجود مقدار متعادل سودا برای عملکرد مغز، تمرکز و دقت ضروری است، اما وقتی مقدار آن زیاد شود، اثرات منفی بر جسم و روان می گذارد.

مزاج سوداوی

سرد و خشک است. افرادی که غالب شان سوداوی است، معمولا لاغر اندام، استخوانی، با پوستی تیره یا سبزه و گاهی خشک هستند. این افراد تمایل زیادی به فکر کردن و تحلیل مسائل دارند، اما در صورت غلبه سودا، افکارشان به سمت منفی گرایی و نگرانی بیش از حد میرود.

تفاوت سودا با افسردگی

گرچه علائم روانی سودا مانند ( بی حوصلگی غم و انزوا) شبیه افسردگی است، اما از نگاه طب سنتی، ریشه سودا بیشتر در عدم تعادل مزاجی و تجمع مواد زائد در بدن است. به همین دلیل، درمان ان هم متفاوت بوده و بر پایه تعدیل مزاج و پاکسازی انجام می شود. سودا تنها یک مشکل روانی نیست، بلکه یک اختلال مزاجی است که هم بر جسم و هم بر روا اثر می گذارد. بنابراین برای درمان قطعی آن، باید به هر دو جنبه توجه کرد.

نحوه درمان سودا با طب سنتی

طب سنتی و اطباء بزرگی همچون خیراندیش، تبریزیان و روازاده هرکدام یک سری راه حل ها برای این موضوع داده اند. اما ما به برآیند همه آن ها اشاره می کنیم. ما باید سبک زندگی و رفتاری خود را عوض کنیم تا بتوانیم این مشکل را کامل حل کنیم. در طب سنتی این اعتقاد وجود دارد که ابتدا باید سبک غذایی و زندگی تصحیح شود و در صورت نیاز به داروی گیاهی متوسل شویم.

درمان غذایی

هر مزاجی یک سری غذاهای مفید و یک سری غذاهای مضر دارد. که ما الان غذاهای مفید و مضر برای سودا را نام می بریم. این غذاها طبع گرم و تر دارند که کاملا مخالف سودا (سرد و خشک) است و باعث تعادل مزاجی می شوند:

گوشت بوقلمون
گوشت گوسفند
لوبیا
نخود
عسل
کره بادام زمینی
حلیم یا سویق گندم

درمان رفتاری

درمان رفتاری شامل یک سری از رفتارهای طبع گرم هست.

رفتن به طبیعت کنار آب
بازی با بچه های کوچک یا فرزند
دیدن سرسبزی
خوش اخلاقی و مهربانی با اطرافیان
خنده

درمان دارویی

قرص سودابر یا شربت سودابر
ملین: چون در اکثر مواقع سودا باعث یبوست می شود. ملین سیستم گوارشی را راه می اندازد.
تقویت عصب: برای کاهش اضطراب و ترس ناشی از سودا

درمان بویایی

بوییدن مواردی مانند گلاب، عطر گل محمدی، عطر گل مریم می تواند سرعت درمان سودا را بیشتر کند. بر خلاف اینها بو های مصنوعی مانند ادکلن هایی که با الکل ساخته شده اند باعث سردی طبع می شوند.

درمان شنوایی

شنیدن آهنگ های سنتی (با ساز های سنتی ایرانی)، صدای طبیعت مانند صدای آب و رودخانه نیز باعث کم شدن سودا در بدن می شود. برخلاف موارد قبل آهنگ های غمگین، سازهای الکترونیکی و آهنگ های ناامید کننده باعث افزایش سودا می شود.

علائم دفع سودا از بدن

وقتی سودا دفع می شود فرد به حضور در جامعه تمایل بیشتری پیدا می کند. فرد احساس می کند که احساس ترس، اضطراب و غم رفته و به جای آن احساس شور و نشاط و انگیزه در زندگی دارد.

علائم و نشانه های غلبه سودا

غلبه سودا علائم متنوعی دارد که هم میتواند در ظاهر جسم دیده شود و هم در رفتار و روحیه فرد. شناخت این علائم، کلید شروع درمان است.

علائم جسمی

خشکی پوست و مو
تیرگی زیر چشم
شکنندگی ناخن ها
یبوست مزمن
کاهش اشتها
سردی دست و پا
کاهش انرژی و ضعف عمومی

علائم روانی

غمگینی و افسردگی
نگرانی های مداوم و بی دلیل
بی خوابی یا خواب ناآرام
گوشه گیری و انزوا
افکار منفی و بدبینی

تفاوت علائم در مردان و زنان

در مردان، غلبه سودا ممکن است باعث کاهش میل جنسی، خستگی و ضعف جسمی شود. در زنان، علاوه بر علائم عمومی، ممکن است بی نظمی قاعدگی و مشکلات پوستی مانند لک و کک و مک دیده شود. افراد سوداوی گاهی از دقت و حافظه بالایی برخوردارند، اما این ویژگی مثبت در صورت غلبه سودا به وسواس فکری و به حساسیت بیش از حد تبدیل می شود.

علل ایجاد سودا

در طب سنتی، ایجاد سودا به عوامل مختلفی نسبت داده می شود که اغلب ترکیبی از تغذیه ناسالم، سبک زندگی غلط و عوامل روانی است. درمان واقعی سودا تنها با بر طرف کردن علل های زیر ممکن است. به عبارت دیگر، اگر فقط از دارو یا گیاهان استفاده شود ولی سبک زندگی اصلاح نشود، مشکل دوباره برمی گردد.

مهم ترین علل عبارتنداز:

تغذیه نادرست، مصرف غذا های سرد و خشک (بادمجان، عدس، گوشت گوساله، و چای پررنگ) میتواد باعث افزایش سودا شود.
استرس و فشار روانی، استرس مزمن و نگرانی های مداوم، یکی از عوامل اصلی غلبه سودا است.
کم خوابی، خواب ناکافی یا خوابیدن در ساعات نامناسب شب، موجب اختلال در عملکرد بدن و تجمع سودا می شود.
عوامل محیطی، زندگی در محیط های سرد و خشک یا آب و هوای نا سالم، می تواند غلبه سودا را تشدید کند.

تشخیص سودا در طب سنتی

تشخیص سودا درطب سنتی ، فرآیندی دقیق و بر پایه مشاهده علائم ظاهری، بررسی نبض و ارزیابی مزاج فرد است. پزشک سنتی علاوه بر پرسش در مورد علائم، به رنگ پوست، زبان، کیفیت مو و حتی حالت چشم ها توجه می کند. گاهی پزشکان طب سنتی، برای اطمینان از تشخیص، بیمار را به آزمایش های مدرن مانند آزمایش خون یا چکاب عمومی نیز ارجاع می دهند تا مطمئن شوند علائم ناشی از بیماری های دیگر (مثل کم خونی یا مشکلات تیروئید) نیست.

روش های رایج تشخیص